Boşanma Davasını Hangi Mahkemeye Açmalıyım?
“Dava dilekçemi hangi mahkemeye vereceğim?” Bu yazıda bu soruyu en sade haliyle cevaplıyoruz. Uzun hukuk cümleleri yerine, doğrudan örneklerle anlatıyoruz.
Boşanma davaları Aile Mahkemesi‘nde açılır. Hangi şehirdeki Aile Mahkemesine gideceğinizi belirleyen kural ise şudur:
Dava, sizin oturduğunuz yerde, eşinizin oturduğu yerde ya da evlilik boyunca en son birlikte oturduğunuz yerde açılabilir.
Aile mahkemesi olmayan adliyelerde Asliye Hukuk Mahkemeleri Aile Mahkemesi sıfatıyla boşanma davalarına bakar.
Bu üç yerden hangisini seçeceğiniz size (davayı açana) kalmış. Şimdi bunu örneklerle netleştirelim.
Boşanma Davasında Hangi Mahkemeler Yetkilidir?
| Seçenek | Açıklama |
| 1. Sizin oturduğunuz yer | Şu anda gerçekten yaşadığınız, sürekli kalma niyetiyle bulunduğunuz şehir/ilçe |
| 2. Eşinizin oturduğu yer | Eşinizin şu anda yaşadığı şehir/ilçe |
| 3. Son 6 aydır birlikte oturduğunuz yer | Boşanma davası açılmadan önce, eşinizle en son en az 6 ay birlikte yaşadığınız şehir/ilçe |
Bu kural Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesinden gelir. Kanun burada size bir seçim hakkı tanır — üçünden hangisi işinize geliyorsa, davayı orada açabilirsiniz. Tek şart, seçtiğiniz yerin bu üç seçenekten biri olması.
Önemli not: Bu kural “kesin yetki” değildir. Yani yanlış bir yerde dava açsanız bile dava reddedilmez; karşı taraf itiraz ederse dosya doğru mahkemeye gönderilir. Ama zaman kaybetmemek için baştan doğru yeri seçmek daha iyidir.
Örnek 1: Küçükçekmece’de Yaşayan Biri Nerede Dava Açar?
Diyelim ki hem siz hem eşiniz Küçükçekmece’de yaşıyorsunuz veya siz Küçükçekmece’de yaşıyorsunuz ve boşanmak istiyorsunuz.
Bu durumda dava, sizin yerleşim yeriniz olan Küçükçekmece’deki Aile Mahkemesi’nde açılır. Çünkü kanundaki üç seçenekten biri (“davayı açanın oturduğu yer”) zaten burası.
Eşiniz farklı bir ilçede veya şehirde yaşıyor olsa bile, siz kendi oturduğunuz yerde (Küçükçekmece’de) davayı açabilirsiniz. Seçim hakkı davayı açan kişiye ait olduğu için bu tamamen size kalmış bir tercih.
Örnek 2: Küçükçekmece’de Yaşarken Bir Yıldır Ankara’da Ailesinin Yanında Olan Biri
Şimdi biraz farklı bir durum düşünelim: Kişi aslında Küçükçekmece’de yaşıyordu, ama yaklaşık bir yıl önce ailesinin yanına Ankara’ya taşındı ve o zamandan beri orada yaşıyor.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: Hukukta “yerleşim yeri” demek, kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yer demektir. Bir yıl gibi uzun bir süre boyunca fiilen başka bir şehirde yaşamak, kişinin yerleşim yerinin artık orası olduğunu gösterir.
Bu durumda kişi:
- Yeni yerleşim yeri olan Ankara’daki Aile Mahkemesi’nde dava açabilir, veya
- Eşi hâlâ Küçükçekmece’de yaşıyorsa, eşinin yerleşim yeri olan Küçükçekmece’deki Aile Mahkemesi’nde de dava açabilir.
Yani bir yıl önce taşınmış olması, o kişinin Küçükçekmece’de dava açma hakkını ortadan kaldırmaz — sadece kendi yeni yerleşim yerinde (Ankara’da) da dava açabilme imkânı ekler. Tercih yine davayı açan kişiye aittir.
Örnek 3: Antalya’da Yaşayan Fakat 8 Aydır Küçükçekmece’de Ailesinin Yanında Olan Biri
Bu örnekte kişi aslında Antalya’da yaşıyordu, ama 8 aydır ailesinin yanında, Küçükçekmece’de kalıyor.
Burada süre biraz daha kısa (8 ay) olsa da, önemli olan süre değil, kişinin artık sürekli olarak orada kalma niyeti taşıyıp taşımadığıdır. Eğer kişi:
- Adresini nüfus müdürlüğüne (e-Devlet üzerinden) Küçükçekmece olarak güncellediyse,
- Hayatının merkezi artık gerçekten Küçükçekmece’ye taşındıysa (iş, günlük yaşam vb.),
o zaman Küçükçekmece, bu kişinin yeni yerleşim yeri sayılabilir ve dava burada açılabilir.
Nüfus sisteminde kayıtlı adres, aksi kanıtlanmadıkça geçerli kabul edilir. Bu yüzden adres güncellemesi yapılmışsa, Küçükçekmece’de dava açmak güçlü bir seçenektir. Adres hâlâ Antalya görünüyorsa ve kişi bunu değiştirmediyse, karşı taraf bu konuda itiraz edebilir — böyle durumlarda bir avukatla değerlendirme yapmak, doğru mahkemeyi baştan seçmenize yardımcı olur.
Eşi hâlâ Antalya’da yaşıyorsa, kişi isterse eşinin yerleşim yeri olan Antalya’da da dava açabilir. Yani burada da seçim hakkı yine davayı açan kişidedir.
Görevli Mahkeme ve Yetkili Mahkeme Ne Demektir?
Bu iki kavram sık karıştırılır ama aslında farklı iki soruyu cevaplar:
| Kavram | Cevapladığı Soru | Boşanmada Cevap |
| Görevli mahkeme | “Bu davaya hangi tür mahkeme bakar?” | Aile Mahkemesi (Aile Mahkemesi yoksa, o sıfatla Asliye Hukuk Mahkemesi) |
| Yetkili mahkeme | “Hangi şehir/ilçedeki mahkemeye bakar?” | Sizin, eşinizin veya son 6 ay birlikte oturduğunuz yerin Aile Mahkemesi |
Basitçe: Görevli mahkeme, davanın konusuna göre belirlenen mahkeme türüdür — boşanmada bu her zaman Aile Mahkemesi’dir ve bu kural değişmez. Yetkili mahkeme ise, o tür mahkemenin hangi şehirdeki şubesine gideceğinizi gösterir ve yukarıda anlattığımız gibi birkaç seçenek arasından siz belirlersiniz.
Dava dilekçenizi hazırlarken bu iki noktayı doğru tespit etmek, sürecin baştan sağlıklı ilerlemesi için önemlidir. Emin olamadığınız durumlarda (özellikle taşınma, yerleşim yeri değişikliği gibi karmaşık örneklerde) bir aile hukuku avukatından destek almanız, zaman ve süreç kaybını önler.
WhatsApp : 0532 263 86 59
Telefon: 0212 706 90 30
E-posta : info@arenahukuk.com
Adres: Halkalı Merkez Mah. 1.İkitelli Cad. No:2 Meydan Halkalı A Blok K:11 No:113, 34303 Küçükçekmece/İstanbul
Diğer yazılarımız:
Eşlerden Birinin Ortak Çocuğu Yurt Dışına Çıkarması
Müşterek Ortak Çocuğun Yurt Dışına Götürülmesi
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Ne Kadar Olur?
Boşanma için Neden Arena Hukuk?
Boşanma Avukatı Olarak Neden Arena Hukuk?
Küçükçekmece Anlaşmalı Boşanma Avukatı