Boşanmada Mal Paylaşımı
Boşanma en fazla anlaşmazlık yaratan aşaması mal paylaşımıdır. Evlilik boyunca edinilen malların nasıl bölüşüleceği, hangi malların paylaşıma dahil olduğu ve hangi malların kişisel mal olarak paylaşıma dahil olmadığı sıklıkla kafalarda karışıklık yaratır.
Boşanmada mal paylaşımı, yalnızca tapuda kimin adına kayıtlı olduğuna bakılarak yapılmaz. Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen mal rejimi hükümleri çerçevesinde, evlilik süresince edinilen malvarlığı belirli kurallara göre paylaşılır.
Yasal Mal Rejimi
Türkiye’de 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yasal mal rejimi olarak “edinilmiş mallara katılma rejimi” uygulanmaktadır. Eşler evlenirken başka bir mal rejimi seçmemişse, otomatik olarak bu rejime tabi olurlar.
2002 Öncesi ve Sonrası Fark
1 Ocak 2002’den önce evlenen eşler açısından, o tarihe kadar olan dönem için eski rejim (mal ayrılığı), 2002 sonrası dönem için ise edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu nedenle uzun süreli evliliklerde mal paylaşımı iki ayrı döneme göre hesaplanabilir.
Edinilmiş Mallar Nelerdir?
Kanuna göre edinilmiş mallar, evlilik süresince emek karşılığı elde edilen değerlerdir. Örneğin:
- Maaş ve ücret gelirleri
- Çalışma karşılığı kazanılan ikramiyeler
- Sosyal güvenlik ödemeleri
- Çalışma sonucu edinilen taşınmaz ve araçlar
- Evlilik içinde kurulan şirket gelirleri
Boşanmada mal paylaşımı yapılırken bu mallar paylaşılır ve kural olarak yarı yarıya paylaştırılır.
Kişisel Mallar Nelerdir?
Her mal paylaşıma girmez. Kişisel mallar tasfiye dışındadır. Örneğin:
- Evlilik öncesinde sahip olunan mallar
- Miras yoluyla kazanılan mallar
- Bağış yoluyla elde edilen mallar
- Manevi tazminat alacakları
Bu mallar mal paylaşımına dahil edilmez.
Mal Rejiminin Tasfiyesi Nedir?
Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte eşler arasındaki malvarlığı hesaplaşmasının yapılmasıdır.
Tasfiye sürecinde:
- Edinilmiş mallar belirlenir.
- Malların dava tarihindeki değil, tasfiye tarihindeki değeri esas alınır.
- Borçlar düşülür.
- Katılma alacağı hesaplanır.
Katılma alacağı, bir eşin diğer eşin edinilmiş mallarının yarısı üzerindeki alacak hakkıdır.
Miras Kalan Malların Durumu
Boşanmada mal paylaşımı yapılırken miras kalan mallar genellikle kişisel mal sayılır. Yani eşe miras yoluyla geçen taşınmaz, para veya diğer değerler paylaşıma girmez.
Ancak dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır:
Miras kalan mal satılmış ve bedeliyle yeni bir mal alınmışsa, bu durumda ispat önem kazanır. Miras parasının kullanıldığı açıkça ortaya konulamazsa, yeni alınan mal edinilmiş mal kabul edilebilir.
Bu nedenle miras kaynaklı mallarda belge ve kayıt düzeni büyük önem taşır.
Ailelerin Verdiği Maddi Değerlerin Durumu
Evlilik sırasında aileler tarafından verilen ziynet eşyaları, para veya taşınmaz destekleri uygulamada sıkça uyuşmazlık konusu olur.
Genel uygulamada:
- Düğünde takılan ziynet eşyaları kadına ait kabul edilir.
- Aile tarafından “bağış” amacıyla verilen mallar kişisel mal sayılabilir.
- Ortak yaşamı sürdürmek amacıyla verilen maddi destekler edinilmiş mala dönüşebilir.
Burada bağışın kime ve hangi amaçla yapıldığı önemlidir. Her somut olay ayrı değerlendirilir.
Ev Eşyaları ve Ziynet Eşyaları
Ev eşyaları genellikle edinilmiş mal kapsamında değerlendirilir. Ancak ziynet eşyaları Yargıtay uygulamasında çoğunlukla kadının kişisel malı kabul edilir.
Ziynet eşyalarının bozdurulup ortak harcamalarda kullanılması halinde, bedelinin talep edilmesi mümkün olabilir. Bu tür durumlarda ispat büyük önem taşır.
Şirket Hisseleri ve Ticari Kazançlar
Eşlerden birinin şirket ortağı olması halinde, evlilik süresince edinilen şirket hisseleri veya şirket değer artışları mal paylaşımına konu olabilir.
Şirketin kurulma tarihi, sermaye yapısı ve değer artışı uzman bilirkişiler tarafından incelenir. Özellikle yüksek malvarlığı içeren dosyalarda mal rejiminin tasfiyesi teknik hesaplama gerektirir.
Mal Kaçırma ve Tasfiye Sürecinde Önlemler
Boşanma sürecinde bazen malların üçüncü kişilere devredildiği görülebilir. Bu durumda:
- Tapuya ihtiyati tedbir konulması
- Banka hesaplarının incelenmesi
- Devir işlemlerinin muvazaalı olduğunun ispatı
gibi hukuki yollar gündeme gelir.
Mal rejiminin tasfiyesi davasında yapılan devirlerin gerçekte bağış mı yoksa mal kaçırma amacı mı taşıdığı araştırılır.
Mal Paylaşımı Davası Ne Zaman Açılır?
Mal paylaşımı davası, boşanma davasıyla birlikte açılabileceği gibi boşanma kararının kesinleşmesinden sonra da açılabilir. Ancak zamanaşımı süresi bulunmaktadır.
Boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde mal rejiminin tasfiyesi davası açılmalıdır.
Sonuç: Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Boşanmada mal paylaşımı, yalnızca malların bölünmesi değil; hukuki bir tasfiye sürecidir. Hangi malın edinilmiş, hangisinin kişisel olduğu dikkatle belirlenir. Borçlar düşülür, değer artışları hesaplanır ve katılma alacağı ortaya çıkar.
Özellikle uzun süreli evliliklerde, miras kalan mallarda ve aile desteklerinde detaylı inceleme yapılması gerekir. Bu nedenle mal rejiminin tasfiyesi teknik bilgi ve dikkat gerektiren bir süreçtir.
WhatsApp : 0532 263 86 59
Telefon: 0212 706 90 30
E-posta : info@arenahukuk.com
Adres: Halkalı Merkez Mah. 1.İkitelli Cad. No:2 Meydan Halkalı A Blok K:11 No:113, 34303 Küçükçekmece/İstanbul
Diğer yazılarımız:
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Ne Kadar Olur?
Boşanma için Neden Arena Hukuk?
Boşanma Avukatı Olarak Neden Arena Hukuk?
Küçükçekmece Anlaşmalı Boşanma Avukatı